Biyografi
Bu biyografi 69 kez okundu
Esma Ocak
Yazar ve İş Kadını
 
 
 
 

Diyarbakırlı yazarımız Esma Ocak’ı anlatıyoruz. 5 Haziran 1928’de Diyarbakır’da doğan yazarımız eğitim hayatına yarıda bırakılıp görücü usulüyle evlendirilir. 33 yaşında eşini kaybettikten sonra üç çocuğuna bakmak için köy işlerinde çalışır. Hem işlerini yapıp hem de insanlardan hikâye dinleyip yazılarına devam eder. Toplamda 12 eseri vardır. En önemlisi ise “Berdel” olup 1990 yılında Atıf Yılmaz tarafından sinemaya uyarlandı. 25 Mayıs 2011’de ölen Ocak, Mardinkapı Mezarlığı’nda toprağa verildi. Satın alarak restore ettirip müze haline getirdiği eski bir Ermeni evi, Esma Ocak Evi olarak halen ziyaretçi kabul etmekte, geleneksel Diyarbakır ev kültürünü yaşatmayı hedeflemekteydi ancak vefatından sonra ilgisizlikten harabeye dönmüştür.

 

HAYATI

Aydın Esma Ocak, 5 Haziran 1928’de Şevkiye Ocak ile Tarım İl Müdürü Osman Şahap Yıldırım’ın kızı ve şair ve milletvekili Osman Ocak Nakiboğlu’nun yeğeni olarak Diyarbakır’da dünyaya geldi. Beş yaşında okuma yazmayı öğrendi, ortaokul öğrencisiyken ilk roman denemesi üzerinde çalışmaya başladı. 15 yaşında lise ikinci sınıf öğrencisiyken abisi Fransa’ya hukuk eğitimi almaya gönderildi, kendisi ise ailesi tarafından görücü usulüyle evlendirilerek öğrenimini yarıda bırakmak zorunda kaldı. Evliliğinin ardından Diyarbakır şehir merkezinden Bismil’in Kazancı köyüne taşınarak burada Kürtçe öğrendi. 33 yaşında kocasını kaybettikten sonra kocasının işlerinin başına geçerek çiftçilik yapmaya, eş zamanlı olarak da yazı çalışmalarını sürdürmeye başladı. Gündüzleri çalışan Ocak, akşamları çevresindeki kadınların hikâyelerini dinledi. Bu hikâyelerden yola çıkarak yazdığı ilk öykü kitabı Berdel’i şair Ahmet Arif’in teşvikiyle yayımladı.

 

BERDEL

Berdel, halkımızın bir kesiminin ve özellikle anaların, kızların yaşadığı iç gerçeği suratımıza vuruyor. Bu açıdan yazar, kolay olanı değil, zor olanı seçmiş. Halkına sahip çıkmak, ağlarken de gülerken de onunla birlikte olmak kararında. Yüreği yoksul ve namuslu olmaktan hiçbir suçu bulunmayan kardeşlerimizin çektiği acılarla dolu bir yazarın, bu tavır alışına elbette saygı duyarız. Bir de şunu belirtmem gerek. Özellikle senaryo yazarları ve film yönetmenleri için bu kitap zengin bir kaynak olabilir.

Kitap 1990 yılında Atıf Yılmaz tarafından sinemaya uyarlandı, 1991 yılında 41. Berlin Film Festivali’nde Festival Özel Ödülü gibi pek çok uluslararası ödül aldı. Kitap Almancaya çevrilerek Almanya’da yayımlandı. "Berdel" ve "Yeni Çardak" öyküleri tiyatroya uyarlandı. Yazarlık kariyeri boyunca onun üzerinde eser yayımlayan Ocak, 75 yaşından sonra bilgisayar kullanmayı öğrenerek son çalışmalarını bilgisayarda hazırladı. 2006 yılında Ziya Gökalp’in özel yaşamını kaleme aldığı Bir Filozofun Özel Yaşamı: Ziya Gökalp adlı biyografi kitabını yayımladı.

 

DİYARBAKIR’I TANITMA KÜLTÜR VE DAYANIŞMA VAKFI

Ölümüne dek Diyarbakır’da yaşayan Ocak, Diyarbakır’ı Tanıtma Kültür ve Dayanışma Vakfı’nın başkanlığını yaptı, TYS ve Edebiyatçılar Derneği üyesi ve üç çocuk annesiydi. Kürt destanlarını öğrenebilmek için atla köy köy dolaşan Esma Ocak’ın öykülerinde Kürt sözlü edebiyatının etkileri hissedilebilir. Ataerkil düzeni eleştirerek, düzenin kadınların hayatındaki etkisini gözler önüne seren Ocak, gerek sözlü edebiyatı yazıya dökerek, gerekse kadınların hikâyeleri üzerine yoğunlaşarak kadın edebiyatının önemli isimlerinden birisi haline gelmiştir.

 

MUŞ GÜRCÜSÜ DESTANI

Dengbejlerden dinlediği öyküleri kaleme aldığı romanı Muş Gürcüsü Destanı için şu yorumu yapar: Benim işim yalnız yaşadığım çağla değil, evrenseldir. Bu nedenle kadını yıllar, yüzyıllar önce ve ilk olarak mistikleştiren Doğu'dan seçtim konumu. Bir Kürt boyunun taa ötelerden günümüze dek sözle, sazla ulaşan akıl almaz savaş yöntemlerinin, uğruna ölümlere gidilen bir gururun, insanı çılgına döndüren bir aşkın ve köklü bir törenin anlatısıdır bu destan.

2008’de yayımladığı İçerdeki Avcı ve Münire gibi metinleri Güneydoğu Anadolu bölgesini mekan edinir. Ocak, bölgenin sözlü edebiyat örnekleriyle beslediği kurgu dünyasını, sade bir dille aktararak gerek toplumsal cinsiyetin çeşitli köy ve kasabalarda kadınlar üzerindeki etkisini aktararak, gerekse bölgenin tarihinde ortaya çıkmış mitolojik hikayeleri kullanarak destanla gerçekçiliği bir arada örnekler.

 

ESMA OCAK ADINA 

1) Esma Ocak Çocuk Kütüphanesi

Cahit Sıtkı Tarancı Kültür Merkezi içerisinde Diyarbakırlı yazar Esma Ocak’ın adının verildiği bağımsız çocuk kütüphanesidir. 6-14 yaş grubu kullanıcılara hizmet vermektedir. Kütüphane okuma salonu, süreli yayınlar, teknoloji salonu ve bürodan oluşmaktadır.

2) Esma Ocak İlkokulu

Bismil’de yazarımız adına bir devlet ilkokulu bulunmaktadır. 

3) Tarihi Esma Ocak Evi

Esma hanımın sağlığında, Dört Ayaklı Minare civarındaki tarihî Diyarbakır evlerinden biri­ satın alınarak "Esma Ocak Müzesi" olarak müzeye dönüştürülmüştür.

4) Esma Ocak Çay Bahçesi

Vilayet civarında yazarımızın adına aile çay bahçesi vardır.

 

ESERLERİ (Öykü ve Roman)

Berdel (1981), Kırlar Dağının Düzü (1982), Kervan Servan (1983), Sara Sara (1987), Kuyudaki Ses (1990), Muş Gürcüsü Destanı (1991), Surlu Kentin Sır Suyu (1994), Kadınlar, Mektebi (1995), Duvar İçindeki Diyar (Diyar-be-kir) (1998), Münire (2005), Bir Filozofun Özel Yaşamı Ziya Gökalp (2006), İçerdeki Avcı (2008)

 

 

 

 

Kaynak:
 
 
 
Etiketler: Esma, Ocak,
Diğer Biyografi

Bizim Gazete
Yazarlar
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Haber Yazılımı