Yazı Detayı
17 Nisan 2020 - Cuma 12:39
 
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (4)
M. Sıddık Algül
 
 


Birinci Tiglatpileser bu zaferlerini anlatan
steli, Diyarbakır’ın Lice ilçesinde bulunan
Bırkleyn mağaralarından birine yaptırmıştır.19
M.Ö. 900–825 yılları arasında Asurluların
tekrar gerilemeye başlamasından sonra bir
Arami kabilesinden gelen ve Diyarbakır’ı
merkez yaparak kurulan ilk devlet, Bit-Zamani
krallığı kurulmuştur. Diyarbakır, bu dönemde
krallığın merkezi olarak seçilmesinden dolayı
çok gelişmiş, bayındır, zengin bir belde durumuna
gelmiştir. Hurriler’den kalma sur yeniden
onarılmış, kent büyüyüp zenginleşmiştir. M.Ö.
825’te Asur hükümdarı III. Salmanassar’ın bu
krallığa son vermesinden sonra üçüncü Asur
egemenliği başlamış ve M.Ö.775 yılına kadar
yani Diyarbakır ve çevresinin Urartular tarafından
ele geçirilmesine kadar devam etmiştir.
Van Gölü ve çevresinde M.Ö. 859–612
yılları arasında bir krallık kuran Urartuların,
Diyarbakır’daki egemenliği M.Ö.775–736 yılları
arasındadır. M.Ö. 775 yıllarında yapılan savaşlar
sırasında Diyarbakır, Urartu kralı 1. Argistis
tarafından Asurluların elinden alınmıştır. Üçüncü
kez Diyarbakır’da egemenliklerine son verilmesine
rağmen Asurlular, M.Ö. 736 yılında
Diyarbakır’ı tekrar ele geçirmişler ve M.Ö.
653 yılına kadar buraya hâkim olmuşlardır.
Asurlular’ın dini çok tanrılı bir dindi. Başlangıçta
yüzlerce tanrıları vardı. Sonraları bu tanrılar
hâkim şehrin koruyucu ilâhları olarak kabul
edildiler. En büyük tanrılarının ismi “Aşur”
idi. Tanrı Aşur, Asurluların yaratılış mitolojisinin
anlatımında bahar ve ekinoksta başlayan yeni
yıl bayramının başkahramanıydı.
İnanışlarına göre Asur hükümdarlarının
mutluluğunu sağlayan, ülkelerinin genişlemesini
temin eden, bütün isteklerini yerine getiren bu
ilahtı. Asur’dan sonra Şamaş ve Adad gelirdi.
Urartular’ın dini ise Hurri ve Hititler ile benzerlik
göstermektedir. Khaldi, taptıkları üç büyük
tanrının başta geleniydi. Urartular, milli ilahları
olan bu tanrıya nispetle Khaldi adıyla da anılmışlardır.
İkinci büyük tanrıları fırtına tanrısı
“Teseba” (HurrilerdeTeşub) idi. Üçüncü büyük
tanrıları olan Güneş ilahının adı “Ardini” olup
Hititlerin Arina ve Asurluların savaş tanrıları
ile bir sayılırdı. Bunlardan ilk ikisi erkek, üçüncüsü
“Ardini” dişi sayılmakta idi. Urartular,
ön planda gelen bu üç tanrıdan başka tanrılara
da inanıyorlardı. Asurlulardan sonra İskitler,
M.Ö. 653–625 yılları arasında Diyarbakır ve
çevresinde 28 yıl egemenliklerini sürdürmüşler
ve Medler tarafından yıkılmışlardır. M.Ö. 625–
550 yıllarında hüküm süren Med İmparatorluğu,
Persler tarafından yıkılmıştır.
M.Ö. 550 yılında Pers Kralı II. Kuraş, Med
İmparatoru Keyaksar’ın ölümünden sonra başa
geçen Astiyag’ın zayıf biri olmasından faydalanarak
Med İmparatorluğunu yıktı ve toprakları
üzerinde büyük bir imparatorluk kurdu. Bu tarihten
itibaren Diyarbakır ve çevresi de Pers
idaresine girmiş oldu.

 
 
 
Etiketler: DİYARBAKIR’IN, SİYASİ, VE, DİNİ, TARİHİ, (4),
Yorumlar
Diğer Yazılar
DOĞU ANADOLU'DA KADIN VE AİLE
DİYaRBaKIR’In SİYaSİ VE Dİnİ TaRİHİ (23)
DİYaRBakIR’In SİYaSİ VE Dİnİ TaRİHİ (22)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (21)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (20)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (19)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (18)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (17)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (16)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (15)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (14)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (13)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (12)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (11)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (10)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (9)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (8)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (7)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (6)
Diyarbakır’ın Siyasi Ve Dini Tarihi (5)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (3)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (2)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (1)
Diyarbakır’da kültür ve bilim
Geçmişten Günümüze Hastalıklar-7
Geçmişten Günümüze Hastalıklar-6
Geçmişten Günümüze Hastalıklar-5
Geçmişten Günümüze Hastalıklar-5
Geçmişten Günümüze Hastalıklar-4
Geçmişten Günümüze Hastalıklar-3
Geçmişten Günümüze Hastalıklar-2
Diyarbakır’ın musiki kültürü (10)
Geçmişten Günümüze Hastalıklar-1
Diyarbakır’ın musiki kültürü (9)
Diyarbakır’ın musiki kültürü (8)
Diyarbakır’ın musiki kültürü (7)
Diyarbakır’ın musiki kültürü (6)
Diyarbakır’ın musiki kültürü (5)
Diyarbakır’ın musiki kültürü (4)
Diyarbakır’ın musiki kültürü (3)
Diyarbakır'ın musiki kültürü (2)
DİYARBAKIR’IN SİYASİ VE DİNİ TARİHİ (19)

Bizim Gazete
Yazarlar
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Haber Yazılımı